Thuật Ngữ Kinh Tế

Là tiêu chuẩn để phân biệt hàng hoá công cộng và hàng hoá phi công cộng. Khi người sản xuất hoặc người bán có thể ngăn cản một số người không mua được hàng hóa – thường là những người không đủ tiền – thì hàng hóa đó được cung cấp theo cơ chế thị trường.

Tỷ giá hối đoái là tỷ lệ đổi tiền giữa hai đồng tiền của hai quốc gia. Người ta cũng gọi đây là giá của một đồng tiền này theo đơn vị đồng tiền khác. Trong thị trường tự do, tỷ giá được quyết định bởi nhu cầu và cung cầu. Trong chế độ cố định, tỷ giá do cơ quan chức năng quy định. Nhiều quốc gia kết hợp cả hai yếu tố này. Khi tỷ giá quá cao, gây thâm hụt tài chính lâu dài, nước đó có thể phá giá đồng tiền để hàng hóa xuất khẩu rẻ hơn, hàng nhập khẩu đắt hơn. Ngược lại, nếu tỷ giá quá thấp, dẫn đến thặng dư tài chính, nước đó có thể tăng giá đồng tiền để hàng nhập khẩu rẻ hơn, hàng xuất khẩu đắt hơn. Trong chế độ tỷ giá thả nổi, tỷ giá thay đổi hàng ngày theo thị trường. Sự biến động này giúp cân bằng cán cân thanh toán. Tại Việt Nam, có nhiều loại tỷ giá: tỷ giá bình quân giữa ngân hàng, tỷ giá tính thuế, tỷ giá giao dịch ngân hàng thương mại, và tỷ giá hạch toán. Tỷ giá giao dịch ngân hàng bao gồm phí dịch vụ. Tỷ giá hối đoái song song là tỷ giá ở các cửa hàng tư nhân hoặc khi đổi tiền trong dân. Tỷ giá đóng vai trò quan trọng trong thương mại quốc tế. Nó giúp so sánh giá hàng hóa giữa các nước. Giá hàng xuất khẩu được tính theo đồng tiền của nước nhập khẩu nếu biết tỷ giá. Khi đồng tiền mất giá, hàng hóa nước đó rẻ hơn với người nước ngoài, nhưng đắt hơn với người trong nước. Ngược lại, đồng tiền lên giá khiến hàng hóa nước đó đắt hơn với người nước ngoài, nhưng rẻ hơn với người trong nước. Chính vì vậy, tỷ giá được dùng để điều chỉnh chính sách khuyến khích xuất nhập khẩu. Giá chuyển đổi một đồng tiền sang đồng tiền khác. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá bao gồm lãi suất nội địa, lạm phát, và quyết định của ngân hàng trung ương. Tỷ giá hối đoái là thuật ngữ tài chính mô tả cơ chế, quy trình hoặc chỉ báo trong thị trường và quản trị doanh nghiệp. Ví dụ cụ thể phụ thuộc vào ngữ cảnh (đầu tư, kế toán, quản trị rủi ro…). Ứng dụng: chuẩn hóa giao tiếp chuyên môn, hỗ trợ lập báo cáo, thẩm định và ra quyết định. Khi áp dụng, cần xem xét bối cảnh pháp lý, điều kiện thị trường và đặc thù ngành để diễn giải chính xác.

Ex-ante trong tiếng Latinh nghĩa là "trước sự kiện" hay "trước biến cố". Trong kinh tế học, thuật ngữ này thường được hiểu là "dự đoán" hay "phân tích dự đoán". Dự đoán liên quan đến các sự kiện tương lai như lợi nhuận hoặc triển vọng của doanh nghiệp. Việc áp dụng phân tích dự đoán giúp người ta nhận thức rõ hơn về những thay đổi giá cả hoặc ảnh hưởng của chính sách mới trong tương lai. Ví dụ, một công ty đầu tư đánh giá triển vọng của một cổ phiếu và so sánh kết quả dự đoán với biến động thực tế của giá cổ phiếu đó.

Thuật ngữ này bắt nguồn từ tiếng Latinh, có nghĩa là "trước khi xảy ra". Exante thường được dùng trong thương mại, khi kết quả của một hành động hoặc chuỗi hành động được dự đoán trước. Ngược lại là ex post. Ví dụ, trong tài chính, ex-ante return là lợi nhuận kỳ vọng của một danh mục đầu tư, được tính theo tỷ lệ các tài sản trong đó. Để tính toán, người ta phải dự đoán kết quả cho từng tài sản càng chính xác càng tốt, nhằm đưa ex-ante gần với lợi nhuận thực. Một ví dụ khác là trong tuyển dụng, ex-ante được dùng để dự đoán nhu cầu nguồn lực cho các dự án lớn. Khi dùng ex-ante, người ta hiểu rằng phải là những chuyên gia có năng lực cao. Điều này rất quan trọng với các dự án xây dựng, kiến trúc, nơi sự chính xác là yếu tố sống còn. Bằng cách áp dụng ex-ante, công việc sẽ được lên kế hoạch kỹ lưỡng, đảm bảo nguồn lực đến đúng thời điểm. Một sai sót nhỏ trong chuyên môn hoặc tiêu chuẩn cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho các dự án kinh doanh.