Portfolio / Danh Mục Đầu Tư
Danh mục đầu tư là tập hợp một hoặc nhiều loại tài sản khác nhau. Với hộ gia đình hoặc cá nhân, danh mục này có thể bao gồm ngoại tệ mạnh (như đô-la Mỹ, euro), vàng, kim cương, một số cổ phiếu, tiền mặt, trái phiếu, đất đai và bất động sản, v.v. Một danh mục đầu tư giúp giảm rủi ro khi tài sản của cá nhân hoặc công ty không phụ thuộc hoàn toàn vào một loại tài sản nào đó. Trong đầu tư tài chính, danh mục đặc biệt quan trọng vì hoạt động đầu tư lớn thường diễn ra ở các quỹ đầu tư, thu hút vốn từ thị trường chứng khoán lớn. Các cổ đông của quỹ thường khó nắm bắt chi tiết hoạt động cho đến khi nhận báo cáo định kỳ, nên nguyên tắc danh mục là công cụ quản lý cam kết của ban điều hành quỹ.
Với các quỹ đầu tư, danh mục thường phân bổ giữa các tài sản và công cụ như cổ phiếu, trái phiếu, tiền mặt, phái sinh. Các khoản vay hoặc tài sản được phân loại theo người vay hoặc tài sản đang quản lý. Ví dụ: danh mục khoản vay, danh mục chứng khoán đầu tư, hay tài sản do bộ phận ủy thác ngân hàng quản lý. Danh mục lớn nhất trong ngân hàng thương mại thường là danh mục khoản vay, với các khoản được phân loại theo người vay, như khoản vay thương mại và khoản vay tiêu dùng.
Danh mục đầu tư (Portfolio) là thuật ngữ trong tài chính, mô tả khái niệm, cơ chế hoặc quy trình dùng để phân tích, định giá, giao dịch và quản trị rủi ro. Ví dụ, danh mục có thể áp dụng trong phân tích báo cáo tài chính hoặc định giá doanh nghiệp, tùy ngữ cảnh. Ứng dụng bao gồm hỗ trợ lập báo cáo, phân tích, thẩm định và ra quyết định tài chính. Khi sử dụng, cần xem xét bối cảnh pháp lý và thị trường để hiểu chính xác.
Portable Alpha / Alpha Di Động
Chiến lược này giúp các nhà quản trị danh mục tạo ra alpha bằng cách đầu tư vào các chứng khoán biến động mạnh hơn thị trường. Alpha là lợi nhuận vượt mức tỷ suất sinh lợi dựa trên mối liên hệ giữa danh mục và thị trường (beta). Nói dễ hiểu, đây là cách đầu tư vào các khu vực chứng khoán có tương quan thấp hoặc không có tương quan với thị trường.
Tỷ suất sinh lợi của danh mục bao gồm hai thành phần. Thành phần đầu tiên là beta, thể hiện mức độ danh mục di chuyển theo thị trường. Beta đại diện cho phần lợi nhuận phụ thuộc vào biến động chung của thị trường. Thành phần thứ hai là alpha, đo lường khả năng của nhà quản trị tạo ra lợi nhuận vượt trội bằng cách chọn cổ phiếu hoặc khoản đầu tư hiệu quả hơn thị trường trong một khoảng thời gian nhất định. Alpha là phần lợi nhuận do kỹ năng quản lý tài sản đóng góp.
Nếu nhà quản trị có thể tạo alpha bằng cách đầu tư vào các chứng khoán không liên quan đến beta của danh mục, họ sẽ tạo ra alpha di động (portable alpha). Đây là cách phân chia alpha từ beta một cách rõ ràng.
Port Cost / Hành Động Chủ Quan Của Các TNC (trans National Corporations) - Chuyển Giá
Hành vi cố ý của các tập đoàn nhằm giảm thuế bằng cách định giá tài sản chuyển giao nội bộ không đúng với giá thị trường. Đây là cách để giảm số thuế phải nộp thông qua việc điều chỉnh giá trị tài sản trong nội bộ công ty.
Price-Cost Margin / Mức Chênh Lệch Giá - Chi Phí
Các số đo thực nghiệm về chênh lệch lợi nhuận sử dụng số liệu kế toán. Điều này khiến ta không thể quan sát trực tiếp định nghĩa kinh tế về lợi nhuận.
Price-Push / Giá Đẩy
Đây là một dạng lạm phát giống như chi phí đẩy. Các doanh nghiệp bị chỉ trích vì đẩy giá lên cao không cần thiết để kiếm lợi nhuận lớn.
Price-To-Book Ratio - P/B Ratio / Tỉ Lệ Giá / Giá Trị Ghi Sổ
Tỉ lệ này dùng để so sánh giá cổ phiếu với giá trị tài sản của công ty. Tính bằng cách chia giá cổ phiếu hiện tại cho giá trị ghi sổ của công ty trong quý gần nhất. Công thức:
**P/B = Giá cổ phiếu / Giá trị ghi sổ**
Trong đó:
- Giá cổ phiếu: giá thị trường của một cổ phần
- Giá trị ghi sổ: tổng tài sản trừ đi tổng nợ
Ví dụ: Công ty có tài sản 100 triệu USD, nợ 75 triệu USD → giá trị ghi sổ là 25 triệu USD. Nếu có 10 triệu cổ phiếu đang lưu hành, mỗi cổ phần đại diện 2,5 USD giá trị ghi sổ. Nếu giá thị trường mỗi cổ phiếu là 5 USD → tỉ lệ P/B là 2 (5/2,5).
Đối với nhà đầu tư, P/B giúp tìm cổ phiếu có giá thấp mà thị trường bỏ qua. Nếu P/B < 1, có hai khả năng:
1. Thị trường đánh giá tài sản của công ty bị thổi phồng → cần cẩn trọng vì giá trị tài sản sẽ sớm điều chỉnh về đúng.
2. Doanh nghiệp đang gặp khó khăn về hiệu quả sử dụng tài sản → có thể cải thiện nhờ thay đổi lãnh đạo hoặc điều kiện kinh doanh.
Nếu P/B > 1, thường là dấu hiệu công ty hoạt động hiệu quả, tạo ra lợi nhuận cao từ tài sản. Tỉ lệ này chỉ có ý nghĩa rõ ràng với doanh nghiệp có vốn đầu tư lớn hoặc công ty tài chính, vì giá trị tài sản của họ thường cao.
Tuy nhiên, giá trị ghi sổ không tính các tài sản như thương hiệu, bằng sáng chế, nhãn hiệu, hoặc uy tín do công ty tạo ra. Điều này khiến P/B không phù hợp với công ty dịch vụ, nơi tài sản hữu hình không nhiều. Ví dụ: Microsoft chủ yếu dựa vào tài sản trí tuệ (bản quyền phần mềm), nên cổ phiếu của họ hiếm khi bán với P/B dưới 10 lần giá trị ghi sổ.
Pricing Power / Quyền Định Giá
Quyền định giá là cách gọi cho tác động của giá sản phẩm lên nhu cầu của khách hàng. Quyền định giá gắn liền với khái niệm "Sự co giãn của cầu theo giá". Nếu doanh nghiệp không có quyền định giá, việc thay đổi nhỏ trong giá cả—như tăng giá—sẽ tác động mạnh đến nhu cầu. Điều này khiến nhu cầu giảm đáng kể.
Porfolio Balance Approach To The Balance Of Payments/ Exchange Rate / Phương Pháp Cân Đối Danh Mục Đầu Tư Đối Với Cán Cân Thanh Toán/ Tỷ Giá Hối Đoái
Một phương án trong phương pháp tiền tệ cho cán cân thanh toán cho rằng các tài sản là những vật thay thế không hoàn hảo.
Primary Dealers (PD) / Hệ Thống Tạo Lập Thị Trường
Hệ thống tạo lập thị trường bao gồm các nhà phân phối cấp 1 đối với chứng khoán chính phủ. Những nhà phân phối này phải được ngân hàng trung ương chấp thuận. Họ có thể là ngân hàng, công ty môi giới lớn, thường giao dịch trực tiếp với ngân hàng trung ương. Để tham gia thị trường phân phối sơ cấp, họ phải đáp ứng tiêu chí như vốn, khả năng thanh khoản. Trên thị trường sơ cấp, họ cạnh tranh để mua chứng khoán do chính phủ phát hành. Sau đó, họ trở thành người tạo lập thị trường, bán lại chứng khoán cho các đối tượng khác. Họ cũng phải báo cáo thông tin quan trọng về thị trường cho ngân hàng trung ương, hỗ trợ đưa ra quyết sách tiền tệ. Với vai trò này, họ trở thành hệ thống tạo lập thị trường cho chứng khoán chính phủ. Ở Mỹ, họ làm việc trực tiếp với FED, có mạng lưới riêng, không chỉ là hệ thống đơn lẻ. Ở các quốc gia khác nhau, họ chịu trách nhiệm riêng cho từng thị trường. Tại Nhật, Daiwa, Mizuho, Nomura phân phối; ở châu Âu, BNP Paribas, Barclays, Deutsche Bank, Greenwich Capital; tại Mỹ, Goldman Sachs, Lehman Brothers, Citigroup.
Primary Earnings Per Share (EPS) / Thu Nhập Ban Đầu Tính Theo Một Cổ Phiếu
Một trong hai cách phân loại cổ phiếu đang lưu hành. Phương pháp còn lại là làm loãng thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) gọi là EPS cơ sở. EPS cơ sở thường được dùng nhiều hơn so với EPS ban đầu. EPS cơ sở là cách đơn giản để phân loại cổ phiếu đang lưu hành, vì nó dựa vào số lượng cổ phiếu hiện có trên thị trường. Để tính EPS cơ sở, người ta chia thu nhập ròng cho số cổ phiếu đang lưu hành. Việc làm loãng EPS thường phức tạp hơn, nhưng được coi là bảo thủ hơn vì nó tính đến cổ phiếu chuyển đổi từ nợ, đảm bảo và tùy chọn, giúp các cổ phiếu này có thể chuyển đổi thành cổ phần giao dịch. Nếu không có công cụ tài chính nổi bật, việc làm loãng EPS và EPS ban đầu sẽ gần bằng nhau hơn. EPS có thể được tính theo nhiều cách khác nhau, tùy vào phương pháp kế toán và giả định của công ty. Nhà đầu tư cần hiểu rõ cách EPS được tính toán để đưa vào quyết định.
Porfolio Balance Approach / Phương Pháp Cân Đối Danh Mục Đầu Tư
Phương pháp phân tích tiền tệ này tập trung vào quyết định của những người có tài sản. Những quyết định này ảnh hưởng đến cấu trúc danh mục đầu tư của họ.
Population Trap / Bẫy Dân Số
Còn được gọi là "bẫy cân bằng mức thấp". Khi nền kinh tế có thu nhập đầu người thấp, tỷ lệ tăng dân số thường vượt quá tốc độ tăng thu nhập thực tế. Bẫy Dân Số (Population Trap) là thuật ngữ trong lĩnh vực tài chính. Thường được dùng để mô tả các khái niệm, cơ chế hoặc quy trình trong phân tích tài chính, định giá, giao dịch và quản trị rủi ro. Ví dụ, thuật ngữ này có thể áp dụng trong phân tích báo cáo tài chính hoặc định giá doanh nghiệp, tùy vào bối cảnh. Ứng dụng: hỗ trợ lập báo cáo, phân tích, thẩm định và ra quyết định trong lĩnh vực tài chính. Khi sử dụng, cần xem xét bối cảnh pháp lý và thị trường để đảm bảo hiểu đúng.
Primary Goods / Các Hàng Hóa Cơ Bản
Theo định nghĩa trong thuyết về công bằng của John Rawls, những hàng hóa này là các quyền cơ bản, tự do, thu nhập và tài sản để phân phối trong xã hội.
Population Policy / Chính Sách Dân Số
Một chính phủ có thể đưa ra chính sách liên quan đến số lượng người dân mà họ quản lý. Chính sách dân số (Population Policy) là khái niệm quan trọng trong lĩnh vực tài chính và kinh tế. Nó mô tả cách thức hoạt động, quy trình hoặc cơ chế liên quan đến đầu tư, quản trị và phân tích dữ liệu tài chính. Ví dụ: Chính sách dân số thường được áp dụng trong phân tích báo cáo tài chính, lên kế hoạch đầu tư hoặc đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh. Ứng dụng thực tế bao gồm hỗ trợ lập kế hoạch tài chính, kiểm soát rủi ro và đưa ra quyết định chiến lược. Khi sử dụng, cần xem xét ngữ cảnh và mục tiêu để đảm bảo hiểu đúng và áp dụng chính xác.
Primary Market / Thị Trường Sơ Cấp
Thị trường sơ cấp là một loại thị trường tài chính. Đây là nơi giao dịch các tài sản tài chính và hợp đồng mới lần đầu xuất hiện. Các tài sản giao dịch có thể bao gồm hợp đồng vay, ngoại hối, tiền tệ, cổ phiếu, v.v. Khái niệm thị trường sơ cấp khác biệt rõ ràng với thị trường thứ cấp. Dù khác nhau, hai thị trường này có mối liên hệ chặt chẽ về bản chất hàng hóa. Lý thuyết và thực nghiệm đều cho thấy giá và lợi suất của tài sản trên hai thị trường có mối quan hệ tỷ lệ mật thiết.
Thị trường sơ cấp là nơi khoản vay thực sự được cấp cho người vay. Trong khi đó, thị trường thứ cấp là nơi chứng khoán được bán lại cho nhà đầu tư sau khi được bảo đảm bằng khoản vay. Ngân hàng hay tổ chức tiết kiệm giữ khoản vay trên sổ sách, không tham gia vào giao dịch của thị trường thứ cấp.
Trên thị trường sơ cấp, chứng khoán chính phủ được bán cho các nhà giao dịch, sau đó họ bán lại cho nhà đầu tư ở thị trường thứ cấp. Thị trường sơ cấp cũng là nơi chào bán các chứng khoán mới và hợp đồng option được mua vào.
Population Explosion / Bùng Nổ Dân Số
Tỷ lệ tăng trưởng dân số thế giới ngày càng lớn, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Bùng Nổ Dân Số (Population Explosion) là một thuật ngữ trong lĩnh vực tài chính. Nó mô tả một khái niệm, cơ chế hoặc quy trình cụ thể. Thuật ngữ này được dùng trong phân tích, định giá, giao dịch và quản trị rủi ro. Ví dụ: Bùng Nổ Dân Số có thể xuất hiện trong phân tích báo cáo tài chính hoặc định giá doanh nghiệp, tùy vào ngữ cảnh. Ứng dụng bao gồm hỗ trợ lập báo cáo, phân tích, thẩm định và ra quyết định tài chính. Khi áp dụng, cần chú ý đến bối cảnh pháp lý và thị trường để hiểu chính xác.
Pooled Data / Dữ Liệu Gộp
Khi thiếu dữ liệu kiểu (a) hoặc (b), dữ liệu kiểu (a) và (b) thường được kết hợp vào cùng một bộ dữ liệu. Mục đích là ước lượng các thông số của mô hình, vì không đủ các bậc tự do.
Primary Money / Tiền Sơ Cấp
Tiền cơ bản còn được gọi là tiền có quyền lực. Đây là loại tiền do cơ quan quản lý tiền tệ phát hành.
Ponzi Scheme, Ponzi Scam / Kế Hoạch Ponzi
Một hoạt động đầu tư lừa đảo hứa hẹn lợi nhuận cao, rủi ro thấp. Mô hình này lợi nhuận cho người đầu tư trước bằng cách mời người mới tham gia. Kế hoạch Ponzi chỉ trả lợi nhuận cho những người tham gia sớm, đến khi không còn nhà đầu tư mới. Kế hoạch Ponzi lấy tên từ Charles Ponzi, một kế toán Boston năm 1919. Từ kẻ nghèo, Ponzi trở thành người nổi tiếng và giàu có. Ông nổi tiếng đến mức thuật ngữ "Ponzi scheme" và "Ponzi Finance" xuất hiện trong giáo trình đại học Mỹ. Ông còn có website riêng là http://www.mark-knutson.com/.
Trong giai đoạn đầu, kẻ lừa đảo đưa ra lời hứa hấp dẫn. Họ giải thích cách sử dụng vốn bằng những lý do mơ hồ, như "đầu tư vào giải trí". Một số nhà đầu tư nhỏ tham gia, sau đó nhận lại tiền gốc và lãi cao. Họ tin tưởng và đầu tư nhiều hơn. Thông tin lan nhanh qua mạng hay truyền miệng. Người đầu tư sớm nhận lợi nhuận, người khác nhanh chóng theo. Lãi suất cao khiến nhiều người muốn tham gia.
Thực tế, lợi nhuận không đến từ hoạt động kinh doanh thực tế. Tiền của người tham gia sau được dùng để trả cho người trước. Kẻ lừa đảo giữ lại phần tiền thừa. Hệ thống duy trì lâu nhờ tiền luân chuyển. Người đầu tư sớm lại đầu tư thêm, tiền này trả cho người khác. Mô hình Ponzi giống mô hình kim tự tháp, đều dùng tiền mới để trả người cũ.
Khác biệt là trong Ponzi, kẻ điều hành tập trung tiền từ người mới rồi phân chia. Trong kim tự tháp, mỗi người hưởng lợi trực tiếp từ số người họ mời. Người đứng đầu kim tự tháp không kiểm soát toàn bộ tiền. Tuy nhiên, cả hai mô hình đều sụp đổ khi không đủ tiền để duy trì.
Primary Production / Ngành Sản Xuất Cơ Bản
Ngành sản xuất công nghiệp cơ bản liên quan đến việc thay đổi (chế biến) tài nguyên thiên nhiên thành sản phẩm sơ cấp. Hầu hết sản phẩm của ngành này là nguyên liệu thô cho các ngành khác. Các lĩnh vực kinh doanh thuộc ngành này bao gồm nông nghiệp, agribusiness, đánh bắt cá, lâm nghiệp, khai mỏ và khai thác đá. Những ngành sản xuất bao bì, đóng gói, chiết xuất, xử lý nguyên liệu thô cũng thường được coi là một phần của ngành này, đặc biệt khi nguyên liệu không thể bán trực tiếp hoặc khó vận chuyển xa.
Ngành cơ bản chiếm tỷ trọng lớn ở các nước đang phát triển. Ví dụ, nghề chăn nuôi phổ biến ở châu Phi, trong khi Nhật Bản ít tập trung vào lĩnh vực này. Khai thác mỏ ở miền Nam xứ Wales là minh chứng cho việc một quốc gia có thể tồn tại chỉ dựa vào một ngành.
Ở nước phát triển, ngành cơ bản phát triển hơn, ứng dụng công nghệ cao. Máy móc thay thế sức lao động tay chân trong khai thác và gieo trồng. Ở Mỹ, trồng ngô kết hợp máy thu hoạch và hệ thống phun thuốc trừ sâu, diệt cỏ dại, diệt nấm. Nhờ đó, ngành cơ bản sử dụng ít lao động hơn. Vì vậy, các nước phát triển có tỷ lệ lao động trong ngành này thấp, trong khi nhiều người làm việc trong sản xuất và dịch vụ.
