Prior Distribution / Phân Phối Trước
Phân phối xác suất của một biến số hoặc thống kê là đặc trưng cho thông tin tiên nghiệm, phải kết hợp với thông tin mẫu trong các phương pháp Bayes.
Point Estimation / Ước Lượng Điểm
Đây là cách ước lượng giá trị thực của một thông số. Khác với ước lượng khoảng cách, phương pháp này thường tính toán các khoảng tin cậy để xác định giá trị thực của thông số.
Prisoner's Dilemma / Thế Lưỡng Giải Của Người Tù; Thế Tiến Thoái Lưỡng Nan Của Người Tù
Cụm từ này xuất phát từ việc xem xét các vấn đề liên quan đến quyết định của những đối tượng phạm tội bị bắt giữ và thẩm vấn riêng lẻ. Mô hình cho thấy, một hành vi hợp lý ở cấp độ vi mô có thể dẫn đến hậu quả bất hợp lý ở quy mô vĩ mô.
Two Sector Growth Model / Mô Hình Tăng Trưởng Hai Khu Vực
Mô hình này thuộc thuyết tăng trưởng, nơi sự khác biệt giữa hàng tiêu dùng và hàng tư liệu sản xuất được ghi nhận. Mỗi loại hàng hóa có một khu vực riêng được chú trọng.
Plurality / Quy Tắc Đa Số
Một hệ thống dựa trên sự lựa chọn tập thể, trong đó giải pháp được chọn là giải pháp xếp đầu tiên vì có số phiếu cao nhất.
Plato / 427-347BC
Nhà triết học Hy Lạp phản ứng lại thời kỳ rối ren trước đây. Ông cho rằng sự tăng trưởng kinh tế góp phần gây ra tình trạng rối ren đó. Ông đề xuất nhà nước lý tưởng phải vững vàng, dựa trên hệ thống đẳng cấp và giai cấp thống trị. Với cách sống mang tính cộng đồng. Thành tựu kinh tế của ông gồm phân tích phân công lao động và vai trò của tiền quy ước.
Turnpike Theorems / Các Định Lý Cổng Ngăn
Một loại định đề trong thuyết tăng trưởng liên quan đến việc các đường tăng trưởng tối ưu gần gũi với đường tăng trưởng cân bằng có tốc độ cao nhất.
Private Company / Privately Held Company / Công Ty Tư Nhân
Thuật ngữ "Công ty tư nhân" có hai cách hiểu. Thứ nhất, đó là công ty không thuộc quyền sở hữu của nhà nước. Thứ hai, đó là công ty có cổ phần do một số ít cổ đông nắm giữ, mà cổ phiếu không được giao dịch trên thị trường. Do đó, khi sử dụng thuật ngữ này cần cẩn trọng để tránh nhầm lẫn. Ở nước xã hội chủ nghĩa như Việt Nam, "công ty tư nhân" được hiểu là doanh nghiệp không thuộc sở hữu nhà nước. Trong khi đó, tại Mỹ, thuật ngữ này thường chỉ các công ty kinh doanh có cổ phiếu không được niêm yết trên thị trường chứng khoán. Chính vì vậy, công ty tư nhân có thể là công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân, tờ-rớt (trust), hoặc các hình thức khác.
Plant Bargaining / Sự Thương Lượng Ở Một Nhà Máy
Thương lượng tập thể là quá trình mà chủ nhà máy và các đại diện công nhân cùng nhau bàn bạc để quyết định mức lương và điều kiện làm việc tại nhà máy đó.
Turnover Tax / Thuế Kim Ngạch
Thường được gọi là thuế theo đợt. Đây là loại thuế ban đầu trong hệ thống thuế doanh thu. Người ta nhận ra điểm yếu của loại thuế này. Trong những năm gần đây, nhiều quốc gia đã chuyển sang loại thuế không còn tồn tại điểm yếu này.
Private Equity / Góp Vốn Tư Nhân
Private Equity (Góp vốn tư nhân) được định nghĩa theo nhiều cách, tùy theo quốc gia. Tuy nhiên, cách hiểu phổ biến nhất là loại tài sản bao gồm việc đầu tư vào các doanh nghiệp chưa niêm yết trong thời gian trung hạn hoặc dài hạn, nhằm giúp doanh nghiệp phát triển. Một số người cho rằng Private Equity chỉ là mua lại cổ phần, trong khi người khác cho rằng nó bao gồm nhiều hình thức như mua lại bằng vốn vay, đầu tư mạo hiểm, hay vốn phát triển.
Ở Anh, Private Equity bắt đầu xuất hiện vào cuối thế kỷ 18, với sự tham gia của các nhà đầu tư tư nhân. Đến những năm 70-80 của thế kỷ trước, lĩnh vực này trở thành ngành công nghiệp, với hàng loạt công ty ra đời. Hầu hết các công ty này nằm ở Anh, cung cấp hàng tỷ bảng Anh mỗi năm cho doanh nghiệp chưa niêm yết.
Để dễ hiểu, Private Equity có thể được xem như một công cụ hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp, thuộc nhóm vốn chủ sở hữu. Nhà đầu tư (thường là tổ chức tài chính) mua tạm thời một phần vốn của doanh nghiệp, đóng vai trò như chủ sở hữu trong một thời gian nhất định. Các doanh nghiệp thường là những công ty chưa niêm yết, có tiềm năng lớn, hoạt động năng động trong ngành đầy hứa hẹn. Mục tiêu là kiếm lời bằng cách tham gia vào vốn doanh nghiệp trong thời gian dài.
Ưu điểm của hình thức này là doanh nghiệp không mất quyền kiểm soát (mặc dù nhà đầu tư có thể tham gia quản lý, nhưng chủ doanh nghiệp vẫn có quyền đặt giới hạn trong hợp đồng). Chi phí đầu tư không cao, không yêu cầu trả lãi định kỳ, và quy mô vốn thường phù hợp với nhu cầu. Doanh nghiệp cũng có thể nhận hỗ trợ từ nhà đầu tư như quản lý, công nghệ, kế toán.
Nhược điểm là nhà đầu và tư không tham gia mọi doanh nghiệp, có thể đưa ra điều kiện bất lợi, hoặc nếu từng thất bại trước đây, điều này có thể ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp.
Planometrics / Kế Hoạch Lượng
Một lĩnh vực kinh tế học rất chú trọng vào việc phát triển các kế hoạch kinh tế vĩ mô hiệu quả nhất.
Private Equity Fund / Quỹ Cổ Phần Riêng
Quỹ cổ phần riêng là những nhóm, hội sở hữu vốn từ các công ty cổ phần riêng. Dù có thể tồn tại dưới nhiều hình thức, nhưng nhìn chung, các quỹ này thường được thành lập dưới dạng công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty giao vốn, do các công ty cổ phần riêng kiểm soát. Công ty giao vốn (limited partnership) thường được gọi là quỹ, trong khi các công ty kiểm soát đôi khi đóng vai trò như công ty giám sát (Management Company).
Quỹ sẽ huy động vốn từ những nhà đầu tư đáp ứng tiêu chuẩn nhất định, ví dụ như quỹ hưu trí, tổ chức tài chính hoặc cá nhân có tài sản lớn. Những nhà đầu tư này cam kết đóng góp một phần vốn, trở thành thành viên góp vốn, chịu trách nhiệm hữu hạn trong phần vốn họ cam kết. Khi công ty giám sát tìm được cơ hội đầu tư phù hợp, quỹ sẽ yêu cầu các thành viên góp vốn đóng góp theo tỉ lệ đã cam kết. Tất cả quyết định đầu tư do công ty giám sát đưa ra, đồng thời họ cũng quản lý danh mục đầu tư của quỹ.
Trong suốt thời gian tồn tại (thường 10 năm), quỹ sẽ thực hiện 15 đến 25 hoạt động đầu tư riêng lẻ, với mỗi hoạt động không vượt quá 10% tổng vốn cam kết. Công ty giám sát thường được bù đắp bằng các khoản phí như: phí quản lý (1–2% tổng vốn), phí điều hành (chi phí do các công ty trong danh mục trả cho công ty giám sát) và phí giao dịch (do tư vấn trong các vụ M&A).
Thu nhập của quỹ có thể lên đến 20% mỗi năm. Mức lợi nhuận cao thường do sử dụng đòn bẩy nợ hoặc đầu tư mạo hiểm, nơi rủi ro càng cao, lợi nhuận càng lớn. Các công ty cổ phần riêng thu lợi qua ba cách: thực hiện IPO, bán/sáp nhập công ty họ kiểm soát, hoặc tái vốn hóa. Chứng khoán chưa niêm yết có thể được bán trực tiếp cho nhà đầu tư hoặc quỹ riêng, tạo quỹ đầu tư (capital pool).
Khi cân nhắc đầu tư vào quỹ cổ phần riêng, cần lưu ý:
- Số tiền đầu tư ban đầu thường lớn (trên 100.000 USD), kèm theo các khoản đóng góp tiếp theo trong năm đầu.
- Vốn đầu tư vào quỹ thường không dễ rút lại, vì bị khóa trong các khoản đầu tư dài hạn (khoảng 12 năm). Lợi nhuận chỉ được phân phối khi tài sản chuyển thành tiền mặt.
- Nếu không tìm được cơ hội đầu tư tốt, quỹ có thể không sử dụng vốn cam kết. Trong trường hợp đầu tư vào công ty thất bại, nhà đầu tư có thể mất toàn bộ.
Quỹ cổ phần riêng thường mang lại lợi nhuận cao hơn so với thị trường đại chúng, nhờ đội ngũ quản trị chuyên nghiệp. Tuy nhiên, đây là hình thức đầu tư dành cho người sẵn sàng chấp nhận rủi ro, chấp nhận vốn bị "đóng băng" trong thời gian dài. Mức lợi suất có thể lên đến 30% nếu quỹ hoạt động hiệu quả.
Đa số quỹ chỉ chào mời nhà đầu tư tổ chức hoặc cá nhân có tài sản lớn. Luật pháp quy định chặt chẽ vì quỹ ít bị kiểm soát hơn so với quỹ tương hỗ. Ví dụ ở Mỹ, nhà đầu tư phải có tài sản ròng từ 1 triệu USD trở lên, cá nhân có thu nhập trên 200.000 USD hoặc tổng thu nhập của vợ chồng trên 300.000 USD trong hai năm liên tiếp (có bằng chứng xác thực).
Turnkey Contract / Hợp Đồng Chìa Khóa Trao Tay
Hợp đồng yêu cầu nhà thầu xây dựng và lắp đặt trang thiết bị sản xuất cho khách hàng. Nhà thầu phải đảm bảo thiết bị hoạt động hiệu quả trước khi bàn giao. Bằng cách gánh toàn bộ trách nhiệm của các bên tham gia dự án, nhà thầu có thể thương lượng điều kiện tài chính thuận lợi hơn so với khách hàng. Trách nhiệm của nhà thầu kết thúc khi hệ thống được chuyển giao hoàn chỉnh cho khách hàng.
Planned Economy / Nền Kinh Tế Kế Hoạch Hoá
Một nền kinh tế trong đó các hoạt động kinh tế chủ yếu được điều hành không phải bởi các tác nhân thị trường, mà bởi một cơ quan kế hoạch hóa. Cơ quan này đảm nhận vai trò quyết định các mục tiêu kinh tế cốt lõi của xã hội.
Turning Point / Điểm Ngoặt
Trong chu kỳ kinh doanh, khi giai đoạn mở rộng bị thay thế bởi giai đoạn thu hẹp hoặc ngược lại, đó là các điểm chuyển biến. Điểm đỉnh và điểm đáy được gọi là các bước ngoặt quan trọng.
T-Statistic / Thống Kê T
Một thống kê tuân theo phân phối T. Thống kê T thường được sử dụng trong kiểm định giả thiết. Nó giúp xác định MỨC Ý NGHĨA THỐNG KÊ của các tham số trong mô hình kinh tế lượng. Thống kê T được tính bằng tỷ số giữa giá trị tham số ước tính và sai số chuẩn của tham số đó.
Plagiarism / Đạo Văn
Plagiarism (từ Latinh, có nghĩa là "bắt cóc") là hành vi tuyên bố hoặc ngụ ý rằng một phần hoặc toàn bộ nội dung của người khác thuộc về mình, mà không ghi nhận công lao của tác giả gốc. Hành vi này không giống với giả mạo (như giấy tờ, chữ ký), vì giả mạo liên quan đến tính xác thực của tài liệu, còn plagiarism liên quan đến sự thiếu trung thực trong việc sở hữu và ghi nhận tác phẩm. Plagiarism đôi khi xảy ra vô thức, do trong một số nền văn hóa, một số hành vi được coi là vi phạm nhưng lại được xã hội chấp nhận. Vì vậy, trong tiếng Việt, plagiarism thường được gọi là "đạo văn" hoặc "ăn cắp ý". Trong học thuật, hành vi đạo văn của sinh viên, giáo sư hay nhà nghiên cứu bị coi là phản khoa học, gian dối và sẽ bị chỉ trích, phê bình. Trong báo chí, đạo văn được xem là vi phạm đạo đức nghề nghiệp, phóng viên vi phạm có thể bị cảnh cáo đến buộc thôi việc. Vấn đề đạo văn trong khoa học và báo chí đã được bàn luận và phê phán từ nhiều thế kỷ. Tuy nhiên, với sự phát triển của internet, môi trường số khiến việc đạo văn trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.
Placing / Nghiệp Vụ Bày Bán
Phương pháp này giúp công ty phát hành thực hiện phát hành mới về chứng khoán, cổ phần hoặc trái phiếu. Công ty mua các chứng khoán đầu tiên, sau đó bán ra thông qua các thoả thuận tư nhân. Các chứng khoán được chuyển cho các thể chế tài chính, nhà đầu tư tư nhân và những người buôn bán cổ phần tại Sở Giao dịch Chứng khoán London.
Trust / Tờ-Rớt
Trong luật học, thuật ngữ này áp dụng cho các thỏa thuận được quy định bởi luật pháp khác nhau, trong đó tài sản thuộc về cá nhân hoặc nhóm người được giao cho những người ủy thác. Tuỳ thuộc vào loại trust, những người ủy thác có thể thực sự quản lý tài sản này vì lợi ích của người sở hữu.
